wn_baner_gsi
tu jestes / strona główna / GSI / - FAIR
Menu
- FAIR

FAIR (ang. Facility for Antiproton and Ion Research) jest nowobudowanym w Dramsztadt (Niemcy) obiektem służącym do przeprowadzania badań przy użyciu antyprotonów oraz jonów. W przedsięwzięciu uczestniczy niemiecki kraj związkowy Hesja oraz 9 państw, m.in. Polska, która do projektu przyłączyła się 7 listopada 2007 roku a jej wkład pieniężny w budowę wyniesie 23,6 miliona euro (całkowity koszt to 1.2 miliarda euro). W nowym ośrodku będzie mogło pracować 3000 naukowców z 50 krajów. Zakończenie pierwszego etapu budowy planowane jest na rok 2016, natomiast cały obiekt zostanie oddany do użytku w roku 2018 a roczne koszty eksploatacji wyniosą 120 milionów euro.

Sercem FAIR będzie leżący na maksymalnej głębokości 17 metrów, dwupierścieniowy synchrotron ciężkich jonów SIS100, z obwodem sięgającym 1,100 metrów. Dostarczy on wiązki jonów o niebywałych energiach i natężeniu, pozwalając tym samym na generowanie antyprotonów i egzotycznych atomów. Naukowcy przeprowadzą serie eksperymentów z udziałem tych cząstek, by zbadać i zrozumieć podstawową strukturę materii, jej egzotyczne formy oraz odpowiedzieć na pytanie jak rozwijał się wszechświat. Równocześnie będzie mogło funkcjonować kilka projektów, z dziedzin takich jak APPA (ang. Atomic, Plasma Physics and Applications), CBM (Compressed Baryonic Matter), NUSTAR (Nuclear Structure, Astrophysics and Reactions), czy PANDA (Antiproton Anihilation at Darmstadt). Właściwości generowanych przez akcelerator wiązek będą znakomite – wysoka intensywność pozwoli na badanie wtórnych wiązek niestabilnych jąder atomowych a doskonała jakość umożliwi precyzyjne określenie ich mas. Wyższe energie wiązek otworzą drogę do uzyskiwania wysoko skompresowanej materii jądrowej a błyski o mocy tysięcy miliardów watów będą w stanie utworzyć gorącą i gęstą plazmę, kluczową dla wielu projektów. Przykładowo, w jednym impulsie długości dziesiątych części nanosekundy, znajdzie się 500 miliardów jonów uranu o energii 1GeV na nukleon, oraz 40 tysięcy miliardów protonów z energiami 29GeV. Na SIS100 składać się będzie 108 nadprzewodzących magnesów dipolowych zdolnych w pół sekundy wytworzyć pole magnetyczne prawie 40,000 razy większe niż to istniejące na Ziemi. Każdy z magnesów będzie długi na 3 metry, ważył blisko 3 tony i schłodzony ciekłym helem do temperatury 4 Kelvinów (-261°C).

 

Źródło:

http://www.fair-center.eu/index.php?id=1


Projekt „Wielka nauka – kolejny etap procesu transferu technologii” jest współfinansowany z Unii Europejskiej, Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.